Van verzuim naar verbetering: slimmer omgaan met je team

Worstelt jouw organisatie met een hoog ziekteverzuim? Dan is de impact vaak groot. De druk op het team neemt toe, planningen komen in de knel en ook de dienstverlening of klanttevredenheid komt onder druk te staan. De eerste reflex is vaak: er moet iemand bij. Maar extra personeel is meestal niet de meest duurzame oplossing. Zeker bij een (langdurig) hoog of terugkerend ziekteverzuim loont het om kritisch te kijken naar de bezetting, de prestaties van het huidige team en het verzuimbeleid. Er is vaak meer mogelijk dan je denkt om hoog verzuim effectief in te dammen!

Impact van hoog verzuim

Hoog ziekteverzuim zie je direct terug in de loonkosten. De uitgaven aan loondoorbetaling, vervangingskosten en productiviteitsverlies lopen op. Ook de effecten zijn direct merkbaar: de werkdruk stijgt, de motivatie daalt en de kwaliteit van het werk komt onder druk te staan. Zonder gerichte sturing leidt dit vaak tot een neerwaartse spiraal. De spanningen nemen toe. Teams draaien overuren. Tijdelijk personeel moet steeds opnieuw worden ingewerkt. Medewerkers raken overbelast en de continuïteit komt in gevaar. En ondertussen wordt de basis steeds instabieler.

Oorzaken van hoog ziekteverzuim

Een hoog ziekteverzuim is soms toe te schrijven aan externe factoren, zoals een griepgolf, arbeidsmarkttekorten of privéproblemen bij medewerkers. Maar in de praktijk zijn de oorzaken van hoog ziekteverzuim meestal complexer en vaak (deels) organisatie-gerelateerd. Denk aan een onduidelijke taakverdeling, gebrek aan regie op roosters of te weinig aandacht voor herstel en preventie. Ook de organisatiecultuur speelt een rol. Hoe makkelijk melden mensen zich ziek? Of blijven medewerkers juist te lang doorlopen? Is er ruimte voor een goed gesprek over werkdruk of mentale belasting? Wordt signaleren beloond of juist afgestraft?

Verzuim is een organisatievraagstuk

Hoog verzuim raakt je hele organisatie en vraagt om een doordachte, structurele aanpak. Organisaties die de oorzaken van hoog ziekteverzuim onder de loep nemen en actief investeren in preventie, goed leiderschap en een gezonde werkcultuur zien vaak een duidelijke daling in het ziekteverzuim. Herkennen wanneer het een organisatievraagstuk is, vormt dan ook een belangrijke eerste stap richting structurele verbetering. De manier waarop het werk is ingericht, van werkdruk en taakverdeling tot aansturing en onderlinge communicatie, heeft vaak grote invloed op het verzuim.

Kansrijke oplossing: efficiënter plannen

Veel organisaties zitten vast in een reactieve aanpak van alweer een nieuwe vacature uitzetten. Het loont echter meer eerst te analyseren hoe het werk nu georganiseerd is. Je krijgt meer inzicht door afwezigheden, prestaties en het huidige verzuimbeleid goed in kaart te brengen. Is de planning wel realistisch? Kun je slimmer schuiven met taken of verantwoordelijkheden? Zijn er patronen in het verzuim die je eerder over het hoofd zag? Je vindt op deze manier vaak verrassend meer ruimte. Dus door anders te kijken naar capaciteit ontstaat er weer – of meer – grip op hoog ziekteverzuim. En ben je in staat duurzame keuzes te maken. Niet harder werken, maar slimmer organiseren. En dat geeft lucht, bij medewerkers én management.

Deze blog is geschreven door SD Worx en Protime. SD Worx en Protime zijn partners van HR Live op 9 oktober 2025 in de Fokker Terminal in Den Haag. Bestel hier je tickets voor HR Live.